Finanse: policzmy to po kolei

Pani Halina przy kuchennym stole w czerwoną kratkę, z granatowym zeszytem

Tu nie ma sztuczek. Jest kartka, długopis i odejmowanie. Wybierz, co Cię dziś gryzie, i zacznij od tego.

Długi: najpierw wszystkie na jednej kartce

Kiedy długi leżą w różnych kopertach, każdy wydaje się największy. Wypisz je jeden pod drugim. Przy każdym zapisz cztery rzeczy: komu jesteś winna lub winien, ile zostało do spłaty, jaka jest rata i którego dnia trzeba ją zapłacić.

Dopiero na koniec zsumuj. Ta jedna liczba bywa straszna, a i tak lepiej ją znać niż zgadywać po nocach.

Karta wszystkich długów, za darmo

Przygotowałam gotową kartkę do wydrukowania albo przepisania. Pobierasz od razu, bez zapisywania się i bez adresu e-mail.

Pobierz kartę (PDF)

Który dług spłacać najpierw?

Są dwa sposoby i oba policzyłam na swoich liczbach. Pierwszy: najpierw najmniejszy dług, bo szybko znika jedna rata i to dodaje sił. Drugi: najpierw ten, który kosztuje najwięcej odsetek, bo w sumie oddajesz mniej. Ja zaczęłam od najmniejszego, bo potrzebowałam zobaczyć, że coś się rusza.

Gdy przychodzą pisma z sądu albo od komornika, nie odkładaj ich do szuflady. Zapisz datę, kiedy pismo przyszło, i jeszcze tego tygodnia idź z nim do kogoś, kto zna prawo. Bezpłatną pomoc prawną prowadzą starostwa i urzędy miast, a numer znajdziesz w swoim urzędzie.

Budżet na miesiąc: emerytura rozpisana zanim wpłynie

Najpierw zapisz, ile wpłynie: emerytura, renta, dorabianie, pomoc od dzieci. Potem to, czego nie da się przesunąć: czynsz, prąd, gaz, leki, raty. To, co zostanie, podziel przez liczbę dni do następnej wypłaty.

Przykład z mojego zeszytu: emerytura 3 100 zł. Opłaty, leki i raty razem 2 280 zł. Zostaje 820 zł na 30 dni, czyli 27 zł na dzień. Ta jedna liczba, 27 zł, wisi u mnie na lodówce.

Liczby z historii pani Haliny są wymyślone. Podstaw swoje.

Jeśli nie chcesz liczyć na kartce, Zeszyt w telefonie zrobi to za Ciebie i codziennie pokaże, ile możesz wydać.

Otwórz Zeszyt

Koperty na tydzień

Pieniądze na jedzenie i drobne wypłacam raz w tygodniu i trzymam w kopercie. Gdy koperta pustoszeje w czwartek, wiem to w czwartek, a nie dwudziestego.

Raty: ile naprawdę kosztuje rata 299 zł

Sklep pokazuje ratę, bo jest mała. Ty policz całość: rata razy liczba miesięcy, plus to, co płacisz na start. Pralka „za 299 zł miesięcznie” przez 24 miesiące to 7 176 zł. Porównaj to z ceną, za którą kupiłabyś ją od razu.

Przed podpisaniem poproś o formularz informacyjny i znajdź w nim rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO) oraz całkowitą kwotę do zapłaty. Te dwie liczby mówią więcej niż reklama.

„Zero procent nie znaczy zero złotych. Patrz na całkowitą kwotę.”

Oszczędzanie: pierwsze 100 zł w słoiku

Pani Halina wkłada złożony banknot do słoika

Nie zaczynaj od wielkich planów. Ja zaczęłam od słoika i stu złotych. Gdy pękła mi spłuczka, miałam z czego zapłacić hydraulikowi i nie musiałam pożyczać.

Gdy uzbierasz kilkaset złotych, warto je przenieść na konto oszczędnościowe albo lokatę, żeby choć trochę zarabiały. Które banki płacą ile i na jakich warunkach, sprawdzam w dziale Porównania.

Zobacz porównanie oszczędności

Oszustwa: rozłącz się i oddzwoń

Pani Halina z dystansem patrzy na dzwoniący telefon

Najczęściej zaczyna się od telefonu. „Babciu, miałem wypadek”, „Dzwonię z banku, ktoś chce ukraść Pani pieniądze”, „Tu policja, potrzebujemy Pani pomocy”. Zawsze chodzi o to samo: przelew, gotówkę, kod z SMS-a albo zainstalowanie programu.

Moja zasada: gdy ktoś przez telefon prosi o pieniądze albo kod, rozłączam się. Potem sama dzwonię do wnuka, córki albo do banku na numer z karty płatniczej. Prawdziwy bank i prawdziwa policja nigdy nie proszą o kod z SMS-a ani o przekazanie gotówki.

Gdy już coś się stało, zadzwoń od razu do banku, żeby zablokować konto, a potem pod numer alarmowy 112.